Neem vrijblijvend contact op
Bel +31 88 648 10 12

Cliëntportaal als inzagemiddel: een gemiste kans

‘Cliënten kunnen toch niet alles lezen wat we schrijven?’. Over het algemeen is dat één van de eerste reacties als ik met zorginstellingen spreek over de implementatie van het cliëntportaal. En ook hier staat, net als bij elke zorginstelling in Nederland, cliëntparticipatie en eigen regie van de cliënt hoog in het vaandel. Waar zijn we toch zo bang voor?

 

We hebben tallozen methodieken om te leren kijken naar de mogelijkheden van de kwetsbare medemens aan onze zorg toevertrouwd; we kunnen beargumenteren waarom we bepaalde risico’s aanvaardbaar achten om zo de cliënt meer regie te geven; we hebben cliëntenraden die met de raad van bestuur aan tafel zitten maar als het gaat om samenwerken binnen het ECD zijn de voorbeelden die ik ken op 1 hand te tellen. Zelfs het beschikbaar stellen van de rapportage roept al hevige reacties op, en de argumenten die ik daarvoor hoor komen allemaal op ongeveer hetzelfde neer:  

  • Er is context nodig als de cliënt of verwant de rapportage leest 
  • Het niveau van de rapportage is nog niet goed genoeg 
  • Cliënten en/of verwanten gaan hier vragen over stellen, daar hebben we de tijd niet voor 

Misschien overbodig te noemen, maar cliënten hebben nu al het recht op inzage. Dat betekent dat we ons nu al bewust moeten zijn van het feit dat ook zij tot de doelgroep behoren voor wie we rapporteren en zorgplannen opstellen. Als ik cliënt zou zijn, zou er mijns inziens nooit een rapportage in mijn dossier mogen staan die mij verbaast, die ik niet kan plaatsen of waar ik geen weet van heb. Dat zou de vertrouwensrelatie die ik met mijn begeleiding of verzorging heb, ernstig schaden. Het Nivel heeft hier onlangs een rapport over gepubliceerd (Inzage in patiëntendossiers: Een onderzoek naar het opvragen van een kopie of inzage in het eigen patiëntendossier, 2018) waaruit blijkt dat inzage in het eigen dossier niet leidt tot grotere onrust of angst bij patiënten, maar juist leidt tot een groter gevoel van betrokkenheid bij de eigen gezondheid en een betere therapietrouw tot gevolg heeft.

 

Het feit dat het niveau van de rapportage niet hoog genoeg zou zijn (denk aan subjectieve waarnemingen, suggestief taalgebruik, maar ook een gebrekkige beheersing van Nederlandse taal) zouden juíst een reden moeten zijn om deze middels een portaal te delen met de cliënt. Wees transparant en ga vooral het gesprek met elkaar aan. Daarnaast zou dit een ware katalysator kunnen zijn voor het verbeteren van de kwaliteit.

 

Uit de praktijk blijkt dat open stellen van het dossier niet leidt tot meer vragen. Uit hetzelfde rapport van Nivel blijkt dat de overgrote meerderheid begrijpt wat er in het dossier staat. Dit betreft het Medisch dossier, waarin voornamelijk medische termen gebezigd worden. Dat doet mij vermoeden dat bij een zorgdossier de herkenbaarheid alleen maar groter zou moeten zijn. Daarmee leidt openstelling van het dossier niet perse tot meer vragen, maar tot meer gesprekken. Gesprekken die zeer waardevol zijn en misschien wel de kern van de relatie weergeven.  

 

Met ingang van 1 juli 2020 heeft elke patiënt recht op kosteloze inzage in het eigen (medische) dossier van de zorgaanbieder. Ik ben benieuwd wat er zou gebeuren als we de stap durven te zetten en verder gaan dan inzage alleen. Digitale ondertekening is natuurlijk een open deur, maar welke zorgorganisatie durft de cliënt de regie te geven over het eigen zorgplan? Stel nou dat het de cliënt is die in het eigen dossier aangeeft welke informatie hij of zij relevant vindt om te delen, dat het de cliënt is die aangeeft welke doelen in het zorgplan komen te staan, en dat we een samenwerkingsrelatie aangaan met onze cliënten in plaats van een hulpverleningsrelatie. Ik ben benieuwd wie durft.